Koenzim Nedir Kısaca? Bir Kez Daha Kaybettiğimi Hissettiğim O An
Kayseri’de, her sabah güne başlamak, her zaman bir tür alışkanlık gibi olur. Havanın soğuk olduğu, karın toprağa düştüğü, seslerin daha net ve keskin olduğu bu şehrin sokaklarında yürürken insan, bazen hayatı fazla ciddiye alır. Duygularım çoğu zaman bana engel olsa da, onları saklamayı hiç beceremedim. Bugün size anlatacağım hikâye, tam da bu yüzden beni en derinden etkileyen bir olayı içeriyor. Koenzim nedir kısaca? sorusunun cevabını bir kayıp ve yeniden keşif hikâyesi olarak anlatmak istiyorum.
Bir Gün Daha…
Günlerden bir sabah, hava kararmaya başlamıştı. Kayseri’nin o bıçak gibi soğuk havası, çehremdeki tüm düşünceleri buharlaştırıyor, gözlerim sadece önüme bakıyordu. Yavaşça yürürken, her bir adımda sanki zamanın beni takip ettiğini hissediyordum. Düşüncelerimle baş başa kalmak, bir bakıma huzurlu olsa da, bazen de her şeyin fazlasıyla ağır geldiği anlar olurdu. O anlardan birindeydim.
İçimden, “Bir şeyler değiştirmem gerek” diye geçirdim. Ama ne? Ne olabilirdi? Yalnızca kafamın içinde bir türlü tam olarak şekillenmeyen, kırık dökük düşünceler vardı.
O gün, Kayseri’nin merkezine yakın bir kafede oturmuş, arkadaşım Meryem ile buluşmuştum. Uzun zamandır görüşemediğimiz için biraz heyecanlıydım. Meryem’in gözlerindeki o mutlu bakışı gördüm ve bir şeylerin gerçekten düzeleceğine dair umut duydum. Kafede sesler ve insanlar arasında, Meryem’e “Koenzim nedir?” diye sormak istediğimi fark ettim. Bu, biraz tuhaf gelebilir, ama içimde, ne olduğunu tam olarak anlayamadığım bir şey vardı.
Koenzim Nedir? Bir Kez Daha Kaybettiğimi Hissettiğim O An
Meryem, uzun zamandır biyokimya üzerine çalışıyordu ve ben de zaman zaman ona ne yaptığını sormaktan kendimi alıkoyamazdım. Bu konuda ne kadar derin bilgi sahibi olduğunu, ne kadar tutkulu olduğunu biliyordum. Ben ise, hep hayatı basit yaşamak isteyen, duygularıyla hareket eden biriydim. Kimyasal reaksiyonların ve bilimsel terimlerin anlamını bilmiyordum. Ama o an, o kadar yorgundum ki, her şeyin karmaşık olması bana o kadar da uzak gelmiyordu.
“Meryem,” dedim, sesimde bir tedirginlik vardı. “Koenzim nedir kısaca?”
Meryem gözlerini kocaman açtı. Bunu hiç beklemiyordu. Birkaç saniye sessiz kaldı, sonra derin bir nefes alarak yanıt verdi:
“Koenzim, bir enzimin işlevini yerine getirebilmesi için gerekli olan, ona yardımcı olan bir moleküldür. Yani, enzimlerin işe yaraması için koenzimler bir tür ‘yardımcı’ gibi çalışır. Düşünsene, enzim bir işçi, koenzim ise onun araçları. Koenzim olmadan enzim, doğru çalışamaz.”
Sözlerinin üzerinden birkaç saniye geçtikten sonra, içimdeki kayıp duygusu biraz daha netleşti. Meryem’in açıklaması bana sadece bilimsel bir bilgi sunmadı. Bu, aynı zamanda içimde daha önce fark etmediğim bir boşluğu da doldurdu. Çünkü ben, enzimlerin ve koenzimlerin birbirine bağlı olduğunu şimdi fark ettim. Her birinin bir amacı vardı. Birinin eksik olması, diğerini de eksik bırakıyordu.
Hayatımda Koenzim gibi Bir Şey Eksikti
O anda, birdenbire, hayatımın tam ortasında bir şeylerin eksik olduğunu fark ettim. Koenzim, sanki eksik olan parçam gibiydi. Birçok şeyin yerli yerine oturmadığını, yalnızca bir koenzim eksikliğinin her şeyi tamamlayacağını düşündüm. Koenzimler, enzimlerin işlevlerini yerine getirebilmesi için gereklidir. İşte benim de bazı şeylere ihtiyacım vardı. Birkaç basit yardımcıya; bazen bir arkadaşın, bazen bir gözlemin, bazen de yalnızca kendimi doğru anlayabilmenin yardımıyla her şey daha anlamlı hale gelirdi. Ama ne yazık ki, bunu fark etmek bazen çok geç olurdu. Ve ben, bu noktada fark etmiştim.
Meryem, benim düşündüğümü fark etti. “İşte bu yüzden bazen eksik olan şeyleri bulmak, ne kadar önemli olduğunu anlamanızı sağlar. Bazen, neyin eksik olduğunu anlamadan bir şeyleri tamamlama çabası içinde kayboluruz.”
O an gözlerimi Meryem’in gözlerinden kaçırdım. İçimde bir huzursuzluk vardı. Ne yapmam gerektiğini bilmediğim, belirsiz ve duygusal bir boşluktu. Birdenbire her şey bana o kadar karmaşık gelmeye başladı ki, bazen duygularımla yüzleşmek yerine, sadece “geçmişi bırakmak” gibi bir düşünce aklımda dolaştı. Koenzim ile ilişkilendirdiğim şey sadece biyokimyasal bir unsur değildi. O, hayatımda eksik olan bir başka önemli parçayı simgeliyordu.
Bir Şeylerin Tıkandığı Anlar
Kayseri’nin kararmaya başlayan sokaklarında yürürken, içimdeki belirsizlikle savaşmak zordu. Meryem’in söyledikleri bir tür ışık olmuştu, ama hâlâ bir şeyler eksikti. Gözlerim daldı, ve o an birden hatırladım. Bir zamanlar, çok sevdiğim birinin bana, “Hayatını değiştirecek olan tek şey, senin içindeki eksik parçayı bulmak olacak,” demişti. İşte o eksik parçayı ararken, belki de bir koenzimi arıyordum.
Koenzim nedir? sorusu, bana yalnızca biyolojik bir anlam taşımadı. O, hayatımın eksik olan bir yönünü anlamama yardımcı olmuştu. Çünkü ben de bir enzimi çalıştıracak, onu tamamlayacak bir koenzime ihtiyaç duyuyordum. Ne kadar koenzim olmasam da, hayatımın en derin noktasına ulaşacak gücü bulmak için bir şeylere ihtiyacım vardı.
Sonuç: Koenzim ve Benim Hikâyem
Kayseri’nin dar sokaklarında, soğuk rüzgârın yüzümü okşadığı anlarda, içimde bir umut oluştu. Belki de her şeyin birleşmesi için bir yardım gerekirdi. Koenzim gibi… Hayatımda da zaman zaman, duygusal olarak tıkandığım, eksik kaldığım anlar oldu. Ama bir koenzim bulduğumda, her şeyin daha iyi olabileceğini fark ettim. İşte o yüzden, hayatın kendisi de bazen bir koenzime ihtiyaç duyar: Tamamlayıcı bir şey. Bir umut, bir düşünce, bir yardım. Ve bu küçük yardımlar sayesinde, enzimler çalışabilir, işler yoluna girebilir. Koenzim nedir? sorusunun cevabı, bazen hayatın anlamını bulmama yardımcı olacak kadar derin olabilir.